In België worden de medische gegevens van een patiënt niet op één enkele plaats opgeslagen. Ze zijn verspreid over de praktijk van de huisartsen, de ziekenhuisdossiers, de regionale netwerken (Réseau Santé Wallon, Vitalink, BruSafe+) en de federale platforms. Toegang tot uw gezondheidsinformatie online veronderstelt dat men deze gefragmenteerde architectuur, de concrete beperkingen en de tools die proberen deze leesbaar te maken, begrijpt.
Gezondheidsgegevens in België: waarom de toegang gefragmenteerd blijft
Het Belgische systeem is gebaseerd op de geïnformeerde toestemming van de patiënt en op het concept van therapeutische relatie. Een zorgprofessional kan uw gegevens alleen raadplegen als u uw toestemming heeft gegeven en er een zorgrelatie bestaat tussen u. Dit mechanisme beschermt de privacy, maar het houdt in dat niet al uw gegevens zichtbaar zijn op één enkel platform.
Het Globaal Medisch Dossier (GMD), beheerd door uw huisarts, centraliseert de medische geschiedenis: vaccinaties, ziekenhuisopnames, allergieën, resultaten van bloedafnames. Daarentegen is het Gedeeld Gezondheidsdossier (GGD) op het Réseau Santé Wallon een aparte ruimte, gevoed door de documenten die zorgverleners kiezen om te delen. Beide zijn complementair maar onafhankelijk.
De mogelijkheid om uw informatie te raadplegen hangt af van de effectieve codering door elke zorgverlener en van hun delen op het betreffende netwerk. Een onderzoek dat in een Vlaams ziekenhuis is uitgevoerd, zal niet automatisch zichtbaar zijn op het Waalse portaal, en vice versa.
Voor een patiënt die verschillende specialisten in verschillende regio’s raadpleegt, blijft de volledige toegang tot zijn eigen dossier een meerstapsproces. Op portail-sante.be zijn de verschillende stappen en middelen met betrekking tot gezondheid in België samengebracht om deze navigatie te vergemakkelijken.
MaSanté.be: wat het federale platform echt mogelijk maakt om te raadplegen
Het platform MaSanté (masante.belgique.be) is het federale toegangspunt. Het stelt u in staat om, via een veilige identificatie met itsme of een elektronische identiteitskaart, een reeks documenten en gegevens te raadplegen.
- De openstaande medicatievoorschriften en de geschiedenis van afgiften in de apotheek (beperkt tot maximaal één jaar)
- Het gezondheidsdossier (Sumehr), een synthetisch document opgesteld door de huisarts dat de voorgeschiedenis, allergieën en lopende behandelingen bevat
- De resultaten van screeningsonderzoeken, de gedeelde medische rapporten en de geregistreerde vaccinaties
- Het beheer van toestemmingen, zorgmandaten en uitsluitingen van zorgverleners
Er is ook een mobiele applicatie beschikbaar op iOS en Android, die toegang biedt via itsme tot dezelfde functionaliteiten. Het platform maakt het ook mogelijk om de gezondheidsgegevens van uw kinderen tot zestien jaar te raadplegen.
Wat ontbreekt op MaSanté
Het portaal toont alleen de documenten die door zorgverleners zijn gedeeld. Als uw arts of uw ziekenhuis een rapport niet heeft gecodeerd of gepubliceerd, zal het niet verschijnen. De kloof tussen “al zijn gegevens” en de daadwerkelijk beschikbare gegevens vormt de belangrijkste beperking van het huidige systeem.
De persoonlijke notities van de arts, informele uitwisselingen tijdens een consult of bepaalde onderzoeksresultaten die zijn uitgevoerd in niet-aangesloten structuren blijven onzichtbaar. Deze situatie is te wijten aan de vrijwillige aard van het delen: niets verplicht een ziekenhuis om elk document op het federale platform te publiceren.
Digitale geletterdheid in de gezondheidszorg: een onderschat obstakel
Het beschikken over een tool garandeert niet dat men deze kan gebruiken. De FOD Volksgezondheid heeft in september 2026 een interfederale symposium georganiseerd over de toegankelijkheid van e-health. Het uitgesproken doel: de digitale gezondheidsinstrumenten bruikbaar maken voor mensen die niet goed overweg kunnen met digitale technologie.
De digitale kloof raakt een aanzienlijk deel van de Belgische bevolking, in het bijzonder ouderen en kwetsbare groepen. Verbinden met een elektronische identiteitskaart of via itsme veronderstelt een recente smartphone, een kaartlezer of een minimale beheersing van authenticatie-applicaties. Voor deze groepen blijft de “gemakkelijke” toegang tot online gezondheidsinformatie theoretisch.
De mutualiteiten en sommige patiëntenverenigingen bieden ondersteuning, maar deze initiatieven zijn ongelijk verdeeld over de regio’s. De kwestie is niet alleen technisch meer: het is een kwestie van een gestructureerd openbaar beleid.
Europese ruimte voor gezondheidsgegevens: wat verandert er vanaf 2027
De verordening (EU) 2025/327, aangenomen op 26 maart 2025, creëert de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens (EHDS). De eerste verplichtingen zullen geleidelijk van kracht worden vanaf 26 maart 2027, en vanaf 26 maart 2029 voor een groot deel van het secundair gebruik van gegevens.
Voor Belgische patiënten houdt dit Europese kader op termijn een grensoverschrijdende toegang tot hun gezondheidsgegevens in. Een Belg die in een ander lidstaat is opgenomen, zou zijn voorgeschiedenis kunnen laten raadplegen door de lokale arts, via het platform MyHealth@EU. Omgekeerd zouden medische gegevens van een verblijf in het buitenland kunnen worden teruggebracht naar het Belgische dossier.
Onzekerheden over de uitvoering
De aangekondigde termijnen zijn ambitieus. De interoperabiliteit tussen de nationale systemen veronderstelt dat elke staat zijn infrastructuren, codestandaarden en toestemmingsprocedures aanpast. De beschikbare gegevens laten niet toe om te concluderen dat België, met zijn regionale architectuur, op tijd klaar zal zijn.
Cyberbeveiliging vormt een ander probleem. De toename van cyberaanvallen op gezondheidsinstellingen in België en Europa maakt de bescherming van gegevens tot een voorwaarde voor toegang. Een kwetsbaar systeem kan tijdelijk offline worden gehaald, waardoor patiënten de toegang tot hun eigen informatie wordt ontzegd.
Nummer 1733 en aanvullende middelen om te oriënteren
Bovenop de digitale platforms blijft nummer 1733 de referentie voor niet-dringende medische hulp buiten kantooruren. Het stelt u in staat om doorverwezen te worden naar een huisartsenwachtpost of een apotheek die open is, ‘s avonds, in het weekend en op feestdagen.
De pagina “Gezondheid van A tot Z” op MaSanté biedt een lijst van betrouwbare externe websites: patiëntenverenigingen (Ligue des Usagers des Services de Santé, Vlaams Patiënten Platform), regionale netwerken, hulplijnen. Deze middelen aanvullen de toegang tot medische gegevens met bredere informatie over de rechten van patiënten en ondersteuningsstructuren.
De toegang tot online gezondheidsinformatie in België vordert, maar het blijft afhankelijk van het vermogen van elke burger om tussen verschillende platforms te navigeren. Zolang de codering en het delen van gegevens gedeeltelijk vrijwillig blijven, zal de volledigheid van het digitale dossier evenzeer afhangen van de praktijken van zorgverleners als van de beschikbare tools.
